Zwanenzang voor 'Maarssen'

Al onze eigen verhalen over ‘Maarssen’ - dat we daar waren, in de oefenzaal zaten, rondliepen in het park, ‘s avonds napraatten in de ‘Doornburgh’ - komen samen in een veel dieper gaand verhaal: 'Het verhaal van Maarten in Maarssen’.
In de loop van meer dan dertig jaar heeft Maarten Houtman honderden leerlingen uitgenodigd daar aan een groep of een sessie deel te nemen. Met graagte deelden wij in zijn project, dat getuigde van de bijzondere relatie die hij had met het klooster en zijn bewoners. Ook daaraan konden we zien hoe oneindig ruim zijn wereld was. Voor hem leken al die onderscheiden niet te bestaan waar wij vaak last van hebben, ondanks onszelf: van geslacht, ras, afkomst, opleiding, geloof, wereldbeeld...

Het kloosterpark van de Emmaüs Priorij [klik om te vergroten]]

De Maarten die in mij voort blijft leven

Als je naar de poëtische toespraken van Maarten luisterde, was wat je hoorde de stilte, wat je voelde ontroering.

Dat geeft een aandacht waar je in kunt rusten. Zoals je die alleen kent van de bijzondere momenten in je leven, waarin je geheel opgaat in het gebeuren; waarin alles wat je normaal bezighoudt en belast, van je afgenomen is.

Maarten dichtte:

Zitten is heel dichtbij de dood zijn,
zodat je zijn liefelijkheid kunt voelen.[1]

Als we daar zaten en naar hem luisterden, in een wijde kring om hem heen, was er een intensiteit waarin leven en dood verenigd zijn, waarin ieder moment sterft aan het volgende, waarin eeuwig bewustzijn tot aanschijn komt uit de krochten van de tijd.

“Ik gebruik woorden,” zei Maarten in een van zijn laatste toespraken, “ik kan niet anders, ik heb niet het formaat dat ik door hier te zitten, het jullie mogelijk maak te ervaren.”

Dat begrip ‘formaat’ hoorde ik hem in dit verband één keer eerder gebruiken, toen hij zei dat hij niet ‘het formaat van Krishnamurti’ had – de leermeester uit zijn jeugd, van wiens nabijheid hij zich nog altijd gewaar was.
Het is dezelfde achting die zijn leerlingen voor Maarten voelden – die in ons blijft voortleven.

Tempo

Inleiding bij de Tao-Zen-zaterdaggroep, 3 oktober 2015

Na een lange werkdag, snelle hap in de toko en avondje huiskamerzen, loop ik naar huis, een wandeling van ongeveer veertig minuten en een aangewezen gelegenheid om mijn aandacht bij het lopen te houden. Maar ik wil heel graag iets eerder thuis zijn en merk dat ik het tempo opschroef.
Op dat moment realiseer ik mij weer hoe ik mijn natuurlijke tempo niet weet. Is dat eigenlijk ooit wel het geval geweest, vraag ik me af? Als baby en kruipende dreumes heeft mijn lichaam het waarschijnlijk wel geweten maar, zoals bekend, leert een mens, een lichaam, zich razendsnel aanpassen aan het tempo van ouders, dagelijks ritme, normen van de samenleving waarin je leeft, met andere woorden: aan de verwachtingen van anderen en later ook aan de, al dan niet onrealistische, verwachtingen van jezelf.

Zo zit ik bijvoorbeeld bijna nooit in een auto, laat staan op de snelweg, maar die paar keer per jaar dat het wel gebeurt, is er altijd een moment waarop ik bewust word van de spanning die zo'n ritje in mij teweegbrengt. Zo’n autorit is overduidelijk niet de voorkeur van voortbewegen van mijn lichaam en ziel. Ook al zit ik in schijnbaar relatieve rust en veiligheid in mijn persoonlijke of gedeelde bubbel, met zakje drop en muziek van eigen keuze, de snelweg voelt als georganiseerd geweld: lawaai, agressie, intolerantie, overlevingsdrift; het is elke keer weer een opluchting om er vanaf te zijn. Het herstel kost tijd.

Zitten

Ik ben gaan zitten
om te luisteren
naar de geluiden
te horen hoe
stil het is

ik ben gaan zitten
om mijn honger naar indrukken
te stillen
mijn volledigheid
te ervaren

ik ben gaan zitten
roerloos
om te zien wat mij beweegt
om mij te laten
ontroeren

ik ben gaan zitten
opzettelijk
om mijzelf niet te dwingen
mijn adem vrij
te laten gaan

ik ben gaan zitten
om mijn bestaan te beamen
en mijzelf te vergeten
te herinneren
niets te zijn

dan liefde.


Jet Leopold

Met toestemming van Jet Leopold overgenomen uit de invitatie voor haar Tao-zen oefengroep in het komende seizoen: zie taozen.nl/oefengroepen