Zitten

Ik ben gaan zitten
om te luisteren
naar de geluiden
te horen hoe
stil het is

ik ben gaan zitten
om mijn honger naar indrukken
te stillen
mijn volledigheid
te ervaren

ik ben gaan zitten
roerloos
om te zien wat mij beweegt
om mij te laten
ontroeren

ik ben gaan zitten
opzettelijk
om mijzelf niet te dwingen
mijn adem vrij
te laten gaan

ik ben gaan zitten
om mijn bestaan te beamen
en mijzelf te vergeten
te herinneren
niets te zijn

dan liefde.


Jet Leopold

Met toestemming van Jet Leopold overgenomen uit de invitatie voor haar Tao-zen oefengroep in het komende seizoen: zie taozen.nl/oefengroepen

Het gesprek

Inleiding in de groep taozen-oefenen van zaterdag 6 juni 2015

Het gesprek wordt wel als het moeilijkste onderdeel van ons oefenprogramma beschouwd. Moeilijk, omdat we het spreken zo gewoon zijn en het vaak vanuit conventies gebeurt. Bijvoorbeeld: je vindt dat je op een gegeven moment iets moet zeggen, terwijl je feitelijk niets te zeggen hebt of gewoon wilt zwijgen. Ergens in je spreekt dus een conventie.

Tijdens de vijfdaagse sessie van december 1987 hield Maarten ons voor dat we in het gesprek (ik citeer)

moeten proberen de woorden van degene die wat zegt te horen en als wij in onszelf een antwoord voelen opkomen of een vraag, dan te horen wat we zelf zeggen.

Daarmee verwees Maarten naar onze houding tijdens het zitten en de lichaamsoefeningen.

Kunnen we blijven luisteren?
Tijdens het zitten luister je en let je op het ritme van de adem. Tijdens de lichaamsoefeningen doe je feitelijk hetzelfde; de begeleider van de oefeningen vraagt je iets te doen en tijdens de beweging observeer je wat er gebeurt, samen met je adem, gedachten en gevoelens. En van daaruit gebeurt er iets.

Zo ook tijdens het gesprek. Ik citeer Maarten weer:

Alleen jijzelf kan opmerken of je, tijdens het gesprek, (slechts) een bekende formule opnieuw ten tonele brengt.

Het gesprek, aldus Maarten,

is een exploratie, een ontginning van waar je je bevindt in het gesprek en wat de woorden in je aanraken. Dan vervalt de hele toestand leraar-leerling, dan gaat het alleen maar om het contact. En daaruit komt iets voort. We zijn niet meer op iets uit, onze belangstelling is over en weer.

Rien Heukelom 

Cape Coincidence

“I don't think that anything happens by coincidence... No one is here by accident... Everyone who crosses our path has a message for us. Otherwise they would have taken another path, or left earlier or later. The fact that these people are here means that they are here for some reason...”
James Redfield, 'The Celestine Prophecy'

Velen zullen zich met mij gelukkig prijzen dat ze Maarten Houtman in hun leven tegengekomen zijn. Voor mij is het een ontmoeting die mijn leven op z'n kop zette – iets wat ik, toen ik hem leerde kennen, meer dan wat ook nodig had. En zijn aanwezigheid doet zich nog steeds voelen...

Dan kun je erover filosoferen waarom dat geluk jou ten deel gevallen is, en niet je buurman die al veel langer op zoek was.
Carl Gustav Jung spreekt in dit verband over synchroniciteit: “Het samenkomen van innerlijke en uiterlijke gebeurtenissen op een manier die niet kan worden verklaard door oorzaak en gevolg en die zinvol is voor de waarnemer.” Het zijn dus betekenisvolle coïncidenties.

Zo'n coïncidentie leek er ook te zijn toen een prominent beeld van Hanna Mobach, de 'Cape', een nieuwe plek kreeg in het Krommerijnpark in Utrecht. De onthulling vond op 30 juni j.l. plaats – op een steenworp afstand van het Wilhelminapark, waar dertig jaar eerder door Maarten en enkele pioniers bij de notaris de stichting 'Zen als Leefwijze' werd opgericht.
Althans, voor mij was dit een bijzondere samenloop.

Sprong in het Onbekende

Museo Archeologico di Paestum - Tombe van de Duiker, de gaafste fresco's uit de Griekse oudheid.

[klik om te vergroten]

Paestum - door de Grieken 'Poseidonia' genoemd - is gelegen aan de rand van een enorm opgravingsgebied, met de drie best bewaarde Griekse tempels van Italië. Veel van wat er gevonden is, wordt bewaard in het Archeologisch Museum.
Toen ik daar afgelopen mei de zaal op het bovenstaand panorama betrad, werd ik getroffen door de werking die van het verstilde tableau met 'De duiker' uitgaat.

Drie van de vier in de 'Tombe van de Duiker' gevonden tableau's laten scenes zien van een symposion, een viering in de mannenvertrekken, met zuiveringsriten, drank en muziek, waar ook de overledene aanzit.
De vierde is het fresco van 'De duiker', die het plafond van het graf vormde.
Het toont een menselijke figuur die, dynamisch maar eenzaam, tussen hemel en aarde zweeft, temidden van een landschap van kosmische dimensies: achter hem rijzen de Zuilen van Hercules, de grens van de bekende wereld; beneden wacht de Oerzee, die hem straks zal opnemen.
De figuur van 'De duiker' staat symbool voor de reis van de ziel door het Onbekende, voorbij alle plaats en tijd. De geleerden zijn het erover eens dat de symboliek van het tafereel de opstandings-gedachte van de Pythagoreeërs ademt.

Tombe van de Duiker - Paestum (Z-Italië), 480 v.C.
[klik om te vergroten]